KRZEMIENIEC - miasto ukryte jest w długim jarze, pomiędzy 
stokami gór. Ten dawny gród księstwa halicko-wołyńskiego 
należał do Litwy, Korony, Rosji, Polski, by dziś stać się miastem 
ukraińskim. Dzięki uroczym pejzażom, ziemia krzemieniecka od 
dawna zwana była Wołyńską Szwajcarią a Krzemieniec - Atenami 
Wołynia.
Niestety, do dziś nic nie pozostało z dawnej świetności miasta. 
Krzemieniec okala kilka sporych wzniesień: Góra Krzyżowa, 
Wołowica, Czercza oraz Góra Królowej Bony z ruinami 
dawnego zamku, zwana też Górą Zamkową, będąca symbolem 
miasta.

Na Górze Zamkowej sterczą dziś ruiny zamku, resztki murów 
obronnych, bramy wjazdowej i jednej z wież od strony miasta. 
Zamek powstał na przełomie XIII i XIV w., przebudowano go sto lat 
później. W latach 1409-1418 Władysław Jagiełło więził tu księcia 
Bolesława Świdrygiełłę za spiskowanie z Krzyżakami. W XVI w. 
królowa Bona rozbudowała zamek. Twierdza na stromej górze, 
przez wieki była nie do zdobycia. Dokonał tego po 
sześciotygodniowym oblężeniu pułkownik kozacki Maksym 
Krzywonos w 1648 r. Zamek zburzono i nigdy już nie został 
odbudowany.

Liceum krzemienieckie. W XVIII w. jezuici założyli tu kolegium 
mieszczące się w zespole architektonicznym pałacu fundacji 
ostatnich książąt Wiśniowieckich - Janusza i Michała. Po kasacie 
zakonu kolegium przejęła w 1775 r. Komisja Edukacji Narodowej.  
 Z nią związane są początki liceum krzemienieckiego, którego 
założenie było dziełem Tadeusza Czackiego i ks. Hugona 
Kołłątaja. Nowa szkoła szybko stała się jednym z najważniejszych 
ośrodków kultury polskiej na południowo-wschodnich kresach 
Rzeczypospolitej. Poziom nauczania liceum krzemienieckiego był 
miary niejednego uniwersytetu. U schyłku lat 20 XIXw. Liceum 
Krzemienieckie zaczęło podupadać, a po upadku powstania 
listopadowego zostało zlikwidowane. Jego majątek oraz część 
wykładowców przeniesiono do tworzącego się uniwrsytetu w 
Kijowie.

Do Liceum Krzemienieckiego uczęszczał urodzony w tym mieście w 1809r. Juliusz 
Słowacki. W XVII-wiecznym filialnym kościele Jezuitów znajduje się pomnik 
Słowackiego,a w dawnym domu Słowackich znajduje się muzeum poświęcone 
poecie.

Oleski zamek stoi wśród stawów i bagien na wierzchołku 
stromego wzgórza górując nad rozciągającą się wokół równiną. 
Zbudowany został przez książąt halicko-wołyńskich na przełomie 
XIII i XIV w. W roku 1432 zdobył go Władysław Jagiełło i wkrótce 
przekazał w ręce rodziny Sienińskich. Później zamek należał do 
Kamienieckich, Herburtów i Daniłowiczów. Wielokrotnie niszczony 
przez Tatarów, za każdym razem był odbudowany. Na początku 
XVII wieku w duchu włoskiego renesansu przebudował go na 
magnacką rezydencję obronną Jan Daniłowicz. W oleskim zamku 
przyszedł na świat w roku 1629 Jan Sobieski, późniejszy bohater 
spod Chocimia i Wiednia.

Nieopodal zamku znajduje się kościół i klasztor kapucynów. 
Jest on fundacją Józefa Seweryna i Anny Rzewuskich z 1739 
roku. Po II wojnie światowej, kiedy z klasztoru wypędzono 
zakonników, obiekt popadł w ruinę. W latach siedemdziesiątych 
cały kompleks wyremontowano i wówczas w kościele urządzono 
salę konferencyjną, a klasztor przeznaczono na magazyn dzieł 
sztuki.

ZBARAŻ  - miasto w dawnym województwie wołyńskim. Wzmiankowany w kronikach 
ruskich już od 1211r. Od XV w. rękach książąt Zbaraskich, następnie Wiśniowieckich
 i Potockich. W 1649 roku podczas oblężenia Zbaraża, oddział wojsk polskich pod 
dowództwem J. Wiśniowieckiego skutecznie bronił miasto przed 150 tys. oddziałami 
kozacko - tatarskimi B. Chmielnickiego. W 1675r. zdobyty przez Turków, którzy zniszczyli 
zamek. Odbudowany w XVIIIw. przeszedł na własność Potockich. Od 1772 w zaborze 
austriackim. W okresie międzywojennym w granicach Polski.

Tutejszy zamek, urządzony z wielkim przepychem, należał do 
największych rezydencji magnackich Rzeczypospolitej. We wnętrzach 
zamkowych Sieniawscy zgromadzili ogromne zbiory - portrety członków 
rodu, malarstwo i rzeźbę, dzieła rzemiosła artystycznego i militaria. Ści
any pałacu zdobiły malowidła ze scenami wielkich czynów członków 
rodziny Sieniawskich. Do zamku przylegał kościół, do którego w latach 
1619-24 dobudowano mauzoleum rodu Sieniawskich. W podziemnych 
kryptach znajdowały się sarkofagi z płaskorzeźbionymi postaciami 
zmarłych. Po śmierci w 1726 r. ostatniego z rodu Adama 
Sieniawskiego, miasto i zamek przeszły w ręce Czartoryskich, a później 
Lubomirskich, by już w XIX stuleciu stać się własnością Potockich.

Władze austriackie nie oszczędziły zamku. 
Skonfiskowały, co mogły, a  zamek przekształciły w 
koszary. Przepadły malowane na srebrnej blasze 
portrety trumienne Sieniawskich i naczynia liturgiczne. 
Wyposażenie zamku uległo rozproszeniu. Ocalały 
natomiast cynowe sarkofagi Sieniawskich, które w 
1920r. wywieziono przed nadchodzącą armią 
bolszewicką. Do dziś znajdują się one na zamku w 
Pieskowej Skale.

W Brzeżanach urodził się Edward Rydz-Śmigły, 
marszałek Polski -  Naczelny Wódz w czasie wojny 
obronnej 1939 r. 

Brzeżany leżą w pięknej okolicy, zwanej Podolską Szwajcarią. 
Miasto zostało założone w 1530 roku na prawie magdeburskim 
przez Mikołaja Sieniawskiego. Początkowo było znanym ośrodkiem
 międzynarodowego handlu, prowadzonego przez kupców 
ormiańskich. Wiódł tędy szlak handlowy ze Lwowa na Kamieniec 
Podolski. Po Ormianach do dziś zachował się kościółek.
W połowie XVI w. w zakolu rzeki Złotej Lipy założyciel miasta - 
wojewoda ruski i hetman polny Mikołaj Sieniawski rozpoczął 
wznoszenie zamku jako siedziby dla swego potężniejącego rodu. 
Znacznych rozmiarów budowla miała umożliwić przyjęcie jak 
największej liczby ludzi uciekających przed Tatarami pod 
ochronne skrzydła wałów zamku. Obronny zamek w Brzeżanach 
zaliczany był do najważniejszych twierdz kresowych strzegących 
państwa polsko-litewskiego przed tureckimi i tatarskimi atakami. 
Forteca w Brzeżanach nigdy nie została zdobyta. Oparła się 
atakom tatarskim i kozackim (1648, 1655) oraz tureckim (1675, 
1676).